XIX-wiecznym lekarzu i społeczniku na miarę dr Judyma.

Dr Leon Bokiewicz urodził się w 1820 r. w Chełmie Lubelskim. Po ukończeniu gimnazjum w Lublinie postanowił zostać lekarzem. Z powodu pewnych zawirowań natury politycznej (represje i ograniczenia wprowadzone po Powstaniu Listopadowym przez Rosjan) zdobycie takiego wykształcenia nie było możliwe na terenie Królestwa Polskiego. Z tego powodu młody Bokiewicz zmuszony był wyjechać do Moskwy i tam odbył studia medczno-chirurgiczne. Do kraju powrócił w 1847 roku. Zaczął wykonywanie zawodu od odbycia praktyki lekarskiej w Kraśniku Lubleskim, gdzie (jak pisze jego współczesny biograf Bernard Kielak w swojej pracy „Lecznictwo ludowe na terenie południowo-wschodniego Mazowsza w XIX w.”1]cieszył się powszechnym szacunkiem.

W Jadowie Bokiewicz pojawił się w 1854 roku sprowadzony tu przez właściciela dóbr jadowskich hr. Andrzeja Zamoyskiego, znanego polityka konserwatywnego i magnata, który powierzył młodemu doktorowi stanowisko lekarza dworskiego.

Czas między latami 1854 a 1879, kiedy to „jadowski Judym” działał na tych terenach, poza „normalną” pracą zarobkową, wypełniały mu wysiłki nad podnoszeniem zdrowotności i higieny wśród chłopów żyjących nad Liwcem i Bugiem. Był nie tylko lekarzem, był również, a może przede wszystkim wielkim pozytywistą i społecznikiem. Wielokrotnie wspierał ubogą ludność tych ziem nie tylko swą wiedzą i umiejętnościami lekarza, ale również materialnie. Jest to tym bardziej chwalebne, że nie należał do ludzi majętnych, a miał przecież rodzinę na utrzymaniu. Opatrzność i żona Florentyna, z domu Trzeszkiewicz, obdarzyli go kilkorgiem dzieci.

Nie ograniczał się w działaniu tylko do okolic Jadowa, gdzie mieszkał. Znał i wspierał ludność z większości wiosek nad Liwcem i dolnym Bugiem, aż po Radzymin, ówczesną stolicę powiatu. Szerzył wśród mieszkańców tych ziem oświatę, zdrowotność i wdrażał ich do przestrzegania zasad higieny. Przy tym ciągle doskonalił się zawodowo. Systematycznie śledził postępy wiedzy medycznej w Europie Zachodniej i Rosji. Sam również zamieszczał własne artykuły na łamach „Tygodnika lekarskiego”, znanego ówczesnego pisma fachowego. Należy, na przykład, wspomnieć jego artykuł na temat plagi zimnicy nad Liwcem i Bugiem w 1855 roku, kiedy to „nie było prawie domu, w którym by nie zapuściła swych korzeni.”2]

Dorobek piśmienniczy Bokiewicza nie ograniczał się li tylko do publikacji w „Tygodniku lekarskim”. „Doktor Judym” z Jadowa, poza tym, że był lekarzem i społecznikiem, był również uczonym i badaczem. Jako lekarz-uczony opracował i wydał książkę pt. „Higiena popularna, czyli nauka zachowania zdrowia dla ludu wiejskiego”. Praca ta ukazała się w 1861 roku, zaś jej drugie wydanie wyszło w Poznaniu w 1870 roku. Książka ta była jednym z pokłosi celów społeczno-dydaktycznych i utylitarnych, jakie wyznaczył sobie, i co ważniejsze, realizował przez całe życie autor.

Jako badacz-etnograf doktor Bokiewicz stworzył świetny „Opis powiatu radzymińskiego pod względem topograficzno-historycznym, statystycznym, higienicznym i lekarskim” wydany w Warszawie w 1872 roku. Autor szczegółowo opisał w tej pracy fizjograficzny obraz powiatu radzymińskiego (dzisiejszy wołomiński) z uwzględnieniem stanu zagraryzowanych miasteczek, komunikacji i budownictwa na tych terenach. Współczesny czytelnik może się z tego opracowania dowiedzieć o ówczesnych sposobach urządzania wnętrz, życiu codziennym chłopów, ludności małomiasteczkowej, tutejszych Żydów i kolonistów niemieckich.

Doktor Leon Bokiewicz zmarł w Jadowie 6 grudnia 1879 roku i jest pochowany na tutejszym cmentarzu. Niewielu miejscowych zna tę postać i jej fenomenalne dokonania. (...)