Artykuł pochodzi z Biuletynu Informacyjnego Gminny Jadów nr 2 (sierpień 2004).

Każdy człowiek ma jakieś miejsce, o którym może powiedzieć: „to moje miejsce zamieszkania". Może to miejsce podoba mu się bardziej lub mniej, lecz uznaje je za „swoje miejsce". Co o nim wie? Czy szuka informacji o jego dawnych dziejach, o pochodzeniu nazwy? Czy dba o miejsce, w którym mieszka?

Myszadła to miejscowość, w której mieszkam z Rodziną od prawie już 14 lat. Chociaż nie pochodzę z tej miejscowości, jednak mogę o niej powiedzieć „to moje miejsce zamieszkania". Dlatego też postanowiłam w kilku zdaniach podzielić się z Czy­ telnikami Biuletynu informacjami, które uzyskałam szukając wzmianek o Myszadłach.

Skąd wzięła się nazwa wsi? Historia ta jest niejasna i le­gendarna. Otóż jeden z mieszkańców naszej wsi, pan Eugeniusz Szcześnik - rodowity mieszkaniec Myszadeł prowadzi kronikę swojej rodziny, w której natknęłam się na legendę (a być może bardzo prawdopodobną historię), opowiadającą o pochodzeniu nazwy naszej wioski. Brzmi ona w skrócie tak:

„Dawno temu całą okolicę porastał gęsty bór. Rozciągały się tu torfowiska, moczary i bagna obrośnięte nieprzebytym gąszczem. Przez ten bór ze wschodu na zachód ciągnął się przetarty szlak. Od tych mokradeł kilka pacierzy drogi w prostej linii na wschód była polana, a na niej nieduże poletka. Gleba tu była nieurodzajna, ale starannie uprawiana. W oddali stały w rzędzie chaty. Mieszkańcy znani byli podróżnym z gościnności i grzeczności. Każdy otrzymał tu strawę i nocleg a potem przeprowadzony był bezpiecznie przez zarośla i mokradła. Mijały lata, najazdy, wojny. Nikt gościńcem nie przejeżdżał. Aż tu nagle na starym trakcie pojawili się znów kupcy. Zwalone kłody omurszałych drzew świadczyły o tym, że nikt tędy dawno nie jechał. Dojechali do polany. Ale na miejscu dawnej osady zostały tylko szczątki chat, pełno było mysich nor i kretowisk, ani śladu ludzi. Od tego czasu miejsce to otrzymało nazwę ,,Myszy Zjadły"- czyli prościej „Myszadły" albo „Myszadła".

Tak opowiada legenda. Ile jest w niej prawdy, nie wiemy. Wiemy, że trakt z Liwu przez Zawady, Zalesie, Korytnicę, Kąty, Myszadła do Kamieńczyka nad Bugiem należał do najdłuższych na ziemi liwskiej. Być może to właśnie kupcy podążający tym szlakiem dali nazwę naszej miejscowości. Nie ma na ten temat żadnych wiarygodnych źródeł.

Pierwsze wzmianki o naszej wsi pojawiają się w drugiej połowie XVI wieku. Wtedy to starosta kamieniecki i liwski, Mikołaj Zawisza zorganizował na polecenie królowej Bony -żony Zygmunta Starego, wieś Myszadła. W Puszczy Łochowskiej (Jadowskiej) wymierzył kmieciom 44 włoki ziemi i osadził tu 60 rodzin. Chłopi karczowali las, zagospodarowywali teren, dlatego też byli zwolnieni od wszelkich świadczeń. W Myszadłach w tym czasie było 4 ogrodników. W tym też okresie powstały okoliczne wsie: Zawiszyn i Królowa Wola (dziś Starowola).

W „Słowniku Geograficznym Królestwa Polskiego ..." z 1882 roku czytamy: „Myszadła albo Myszadly - wieś włościańska, pow. radzymiński, gmina i parafia Jadów. Ma 299 mieszkańców, 55 osad i 925 mórg .W 1827 roku - 57 domów i 352 mieszkańców.

Od pierwszych wzmianek w literaturze o naszej miejsco­wości do chwili obecnej historia Myszadeł jest ściśle związana z historią Jadowa i ziemi jadowskiej. Mieszkańcy wsi czynnie uczestniczyli w tworzeniu historii naszego regionu. Brali udział w zrywach niepodległościowych w czasie zaborów oraz walkach o odzyskanie niepodległości. Aktywnie działali w organizowaniu spółdzielczości na terenie gminy Jadów.

Autor „Historii Jadowa" - Jerzy Lewicki - tak opisuje mieszkańców Myszadeł: „Do najbardziej zawsze aktywnych wsi w gminie jadowskiej należała wieś Myszadła. Od 1906 roku panowały tu dawne tradycje ludowe, żyło tu sporo działaczy „Siewby" i „Zarania". Chłopi byli uświadomieni. Na wiece i zebrania do nich mógł przyjechać ktoś znający dobrze zagadnienia, w przeciwnym razie byłby zapędzony w „kozi róg". Tu powstały w powiecie pierwsze kółka rolnicze, spółdzielnie mleczarskie, kasy Stefczyka. Stąd wywodzili się tacy działacze jak Sztajerwald, Władysław Gierak, Władysław Dzięcioł i wielu innych. Wszystko, co chłopi z Myszadeł robili, robili dobrze i z entu­zjazmem, stąd też i ich przodownictwo we wszystkim. Nie zasklepiali się chłopi z Myszadeł w ciasnym kręgu swojej wsi. Udzielali się aktywnie w gminie, gromadnie wyjeżdżali na wiece i zebrania, solidarnie walczyli o lepsze jutro".

Swoją historię ma również Ochotnicza Straż Pożarna w Myszadłach, którą powołano do działalności w 1928 r. Pierwszą remizę strażacką wybudowano w 1930 r. Trzeba podkreślić, że budynek ten powstał dzięki zaangażowaniu całej społeczności. Lata okupacji hitlerowskiej, to ciężka służba strażaków, którzy pozostając pod kontrolą władz okupacyjnych, ratowali budynki i inne mienie ludności podczas pożarów. Po wojnie reakty­wowano działalność kulturalną na terenie wsi. Zespół teatralny istniejący w Myszadłach ponad 30 lat wystawiał dla mieszkań­ców przedstawienia przy różnych okazjach, a zebrane pieniądze przeznaczał na remont strażnicy i zakup drobnego sprzętu gaśniczego.

W roku 1969 OSP w Myszadłach została wyposażona w samochód marki LUBLIN, do tego czasu wszelkie wyjazdy do pożarów odbywały się wozem strażackim zaprzężonym w konie. W 1970 roku podjęto decyzję o budowie nowej strażnicy, poprzednia ze względu na małą powierzchnię i brak garażu została rozebrana. Dzięki zaangażowaniu wszystkich mieszkań­ców wsi, strażnicę oddano do użytku w 1973 roku. W dniu 27 maja z okazji obchodów „Dnia Strażaka" i 45-lecia OSP, dokonano otwarcia nowej strażnicy oraz wręczono naszej jednostce sztandar. Obecnie na wyposażeniu jednostki znajdują się samochody gaśnicze: STAR 200 i STAR 246. Od 2003 r. pomieszczenia remizy strażackiej są remontowane i odnawiane. Mamy nadzieję, że na zakończenie żniw odbędzie się w naszej strażnicy huczna zabawa dożynkowa.

Z historią miejscowości są ściśle związane losy szkoły w Myszadłach. Początki nauczania były jeszcze pod zaborami. Rządowa szkoła powstała w Myszadłach po roku 1919, a około 1933 r. został wybudowany pierwszy budynek przeznaczony na szkołę, w którym realizowano program pięciu klas, a potem sześciu.

W czasie działań wojennych, w 1944 roku budynek ten spalili Niemcy. W 1946 r. Gminna Rada Narodowa w Jadowie przekazała Myszadłom na szkołę porzucony i zrujnowany budynek znajdujący się w Urlach. Wyremontowano go i oddano do użytku. Nauczanie w tym budynku trwało do 1985 roku.

W 1983 roku rozpoczęto budowę nowej szkoły. Mieszkańcy Myszadeł i okolicznych wsi pod kierownictwem ówczesnego dyrektora szkoły pana Janusza Markowicza i po­mocy Grona Nauczycielskiego, aktywnie pracowali przy jej wznoszeniu. Budowa trwała bardzo krótko, bo tylko dwa lata. 2 września 1985 r. po raz pierwszy zabrzmiał dzwonek w nowej szkole. Jest to „szkoła sercem budowana" jak głosił jeden z artykułów prasowych.

Obecnie Myszadła liczą 426 mieszkańców i 116 gospo­darstw. Cieszy fakt, że przybywa w naszej wsi nowych rodzin, które tu się osiedlają. Pojawiają się w naszej miejscowości letni­cy, którzy spędzają u nas urlopy. „Nasze miejsce zamieszkania" stale się zmienia.

Starajmy się wszyscy, aby zmiany te dążyły ku lepsze­mu. Abyśmy mogli być dumni z naszej miejscowości i mogli uznać ją za „swoje miejsce".

Anna Roguszewska

Po raz pierwszy artykuł został opublikowany w Biuletynie Informacyjnym Gminny Jadów nr 2 (sierpień 2004) tuż przed Gminnymi Dożynkami organizowanymi w tym roku właśnie przez społeczność Myszadeł. Z tym większą przyjemnością zamieszczam go na swojej stronie, że Myszadła traktuję również jako „swoje miejsce” – spędziłem tam pierwsze 12 lat życia i wiążą się z tym okresem wspaniałe wspomnienia (nawet te o rozbitych przez spadający pustak palcach nogi podczas wspomnianej budowy nowej szkoły – dzięki nim, choć jako dzieciak nie mogłem mieć w tym przedsięwzięciu dużego udziału, mogę czuć się trochę jak … weteran.

Pozdrawiam mieszkańców Myszadeł. Grzegorz Dzięcioł.